Jouw waarheid is een keuze: kijk niet weg

Laatst keek ik een Zembla-documentaire: deel 2 van Bijten als Beloning, over de mishandeling van politiehonden tijdens hun training en hoe verknipt die honden daarvan worden. Als ik zoiets kijk, dan voel ik de pijn van de trap die de hond in z’n flank krijgt, ik krimp ineen van het schreeuwen van de trainer en ik huil mee met het arme dier dat ze onder stroom zetten. De knoop in mijn buik, die de docu in mij achterliet, brak pas een uur later. Door een huilbui tot in mijn tenen, tijdens de wandeling met mijn eigen hondenkind.

Ik heb bijna net zoveel moeite met het kijken naar de beelden van demonstranten en politiemensen die elkaar het leven zuur maken. Niet omdat ik een daar ook een gruwelijk voorbeeld zie van dader-slachtoffer, maar omdat ik voel dat ik dat ben: zowel die demonstrant op haar knieën, als die politieman met zijn wapenstok. Ik ben ze allebei, omdat ik allebei kán zijn: het is maar net voor welke waarden je mij laat strijden – dan ben ik de een of de ander. Ik ben het ook, omdat ik onderdeel uitmaak van het collectief waar wij allemaal onderdeel van uitmaken. Samen zijn wij verantwoordelijk voor wie de leiding krijgen in ons land. Samen zijn wij dus ook verantwoordelijk voor het opstaan èn voor het neerslaan van de demonstranten op het Malieveld of het Museumplein.

Pas als we zien dat we strijden om waarden en overtuigingen die wij zelf hebben gekozen, kunnen we uit de dader-slachtoffer-strijd stappen.

Voor mij zijn dieren als kinderen: ze staan weerloos en machteloos tegenover het (perverse) gedrag van volwassen mensen. Voor volwassenen is dat – bijna altijd – anders. Wij staan telkens voor de keuze om dader of slachtoffer te zijn. Of geen van beide. Zolang wij blijven strijden om ons gelijk, belanden wij wisselend in de ene of de andere rol. Pas als we zien dat we strijden om waarden en overtuigingen die wij zelf hebben gekozen, kunnen we daar uitstappen. Als we onze realiseren dat onze waarheid een individuele keuze is, kunnen we accepteren dat die voor iedereen anders mag zijn. Dan kunnen we uit de dader-slachtoffer-strijd stappen en autonoom onze eigen waarheid leven, in vrede met die van ieder ander.