Waarom de gemoederen rond corona zo hoog oplopen – en wat jij daarvan kunt leren

Is het jou ook opgevallen hoe makkelijk de vlam in de pan slaat als het gaat om de maatregelen rond corona? We duikelen over elkaar heen om ons gelijk te halen en worden woest op iedereen die er anders over denkt. Hoe komt dat?

Ja, natuurlijk komt dat door de algoritmen van zoekmachines en sociale media, die ons de ene of de andere fuik intrekken waardoor we een kokervisie krijgen van de realiteit: je reinste polarisatie dus. Maar daaraan gaat iets veel indringenders vooraf: de maatregelen rond deze ziekte – en het al dan niet naleven daarvan – raken ons namelijk op grotendeels heel diepliggende waarden en overtuigingen.

Want het gaat over grote dingen als vrijheid en autonomie versus gemeenschapszin en het leven van jouw dierbaren. Dan heb je het nogal ergens over: die meid die zo op haar vrijheid gesteld is, is levensbedreigend voor jouw lieve moeder! Terwijl zij zich afvraagt waarom zij in godensnaam alles wat haar lief is moet opgeven voor een oud dametje, dat door de maatregelen in eenzaamheid wegkwijnt.

Als jij vaak denkt: ‘Ik kan niet anders’, hou jij jezelf voor de gek: je kunt altijd anders, je hebt altijd een keuze.

Als we het hebben over waarden en overtuigingen, hebben we het over zaken die ons leven zingeven. Ideeën die ons het gevoel geven dat wij en ons leven ertoe doen. Of dat nou een sterk gezinsgevoel is – ik leef voor mijn kinderen – of het grote milieubewustzijn van de wereldverbeteraar. Dat soort ideeën kunnen zo belangrijk zijn voor ons, dat wij ons ermee identificeren. En als jij je met een idee identificeert, dan is het heel bedreigend voor jou als persoon, als iemand dat idee in twijfel trekt: hij trekt dan immers jou in twijfel. Wat? Hoezo? Doe ik er niet toe dan? Mag ik er niet zijn? Wie denk je wel dat je bent, om mij zo aan te vallen?

Wacht eventjes: ik ben het alleen niet eens met jouw idee hierover, jouw gedachten, je visie. Dat mag toch? We hoeven het toch niet over alles eens te zijn? Dan kan ik jou als persoon nog steeds helemaal oké vinden toch? Oh ja, dat klopt, zul je dan zeggen. Maar dit raakt mij zo diep, dat doet echt pijn…

En dan kunnen we een gesprek hebben over waarom jouw moeder zo belangrijk is voor jou, en mijn vrijheid zo relevant voor mij. Dikke kans dat we dan best in staat blijken om rekening te houden met elkaars belangen en elkaars waarheid naast de onze te respecteren.

Als jij bent vastgelopen in jezelf, of in je relatie, gaat het vaak over nog veel diepliggender waarden en overtuigingen – die waarvan jij je niet of nauwelijks bewust bent dat je ze hebt, waarbij je telkens dacht: ‘Ik kan niet anders’. Eigenlijk hou jij jezelf dan voor de gek: je kunt altijd anders, je hebt altijd een keuze. Overtuigingen kun je loslaten en aanpassen. Dat levert je wel keer op keer een pijnlijke confrontatie op met de manier waarop jij jouw eigen bewegingsvrijheid beperkt. Maar telkens als je er eentje hebt opgeruimd, heb je weer een verbinding vrijgemaakt naar de mooiste stukjes van jezelf.